جهانگیر هدایت: مراسم تولد و جایزه هدایت برگزار نمیشود
foroneiran.com | Tue, 16.02.2010, 19:23
دویچه وله : ۲۸ بهمنماه مصادف با ۱۰۷مین سالروز تولد صادق هدایت است. قرار بود مراسم اهدای هشتمین دورهی جایزههدایت در این روز برگزار شود. جهانگیر هدایت میگوید «امسال برای تولد و جایزه ادبی صادق هدایت برنامهای نخواهیم داشت».
کپی غیرمجاز کتابهای صادق هدایت را در اغلب دستفروشیها میتوان یافت. با این همه گاهی عرضهی آثاری از او که با مجوز وزارت ارشاد منتشر شده نیز در نمایشگاه کتاب تهران با مخالفت مسئولان روبرو شده است.
نویسندهی «بوف کور» برای جمهوری اسلامی به معضل تبدیل شده است؛ از سویی با جایگاهی که او به عنوان یکی از پایهگذاران داستاننویسی مدرن ایران دارد نمیشود نام و آثارش را به کلی از صحنهی ادبیات رسمی محو کرد، از سوی دیگر کمتر نوشتهای از هدایت وجود دارد که با سلیقه و پسند حکومت سازگار باشد.
لغو مراسم برای حفظ شان نویسنده
جهانگیر هدایت، برادرزادهی صادق هدایت، از هشت سال پیش جایزهای تاسیس کرده که به داستانهای برگزیدهی کوتاه اهداء میشود. مراسم معرفی برگزیدگان این جایزه تا دوره ششم در خانه هنرمندان برگزار میشد. با تغییراتی که از سال ۱۳۸۶ در مدیریت این مرکز فرهنگی، که ادارهی آن را شهرداری تهران برعهده دارد، ایجاد شد این امکان از میان رفت. جهانگیر هدایت سال گذشته مجبور شد مراسم معرفی برندگان و اهدای جایزههای هفتمین دوره را در خانهی شخصی خود برگزار کند.
به رغم مشکلات و محدودیتهای فراوان، اهداء کنندگان جایزهی هدایت قصد داشتند هشتمین دوره را در یکی از سالنهای عمومی تهران برگزار کنند. دبیرخانهی جایزه از میان ۶۵۰ داستانی که دریافت کرده بود در مرحلهی نخست ۳۰ و در مرحلهی بعدی ۱۰ داستان را به عنوان بهترینها برگزید. جهانگیر هدایت صبح سه شنبه، ۲۸ بهمن، به دویچه وله خبر داد «امسال برای تولد و جایزه ادبی صادق هدایت برنامهای نخواهیم داشت.» او دهم بهمن به خبرگزاری ایلنا گفته بود: «مشغول برنامهریزی دقیق برای برگزاری مراسم هستم و تا زمانی كه از عدم لغو آن مطمئن نشوم؛ هیچ برنامهای برگزار نمیكنم.» جهانگیر هدایت میگوید «من دوست ندارم جلسهای را اعلام كنم، مكان را تعیین كنم بعد بیایند و آن را لغو كنند، این كار در شان صادق هدایت نیست.»
مقابله با تحریف آثار هدایت
به اعتقاد جهانگیر هدایت کار دیگری که در شان این نویسنده نیست چاپ آثار او با تحریف و تغییرهای فراوان در متن اصلی است. او چند سالی است با تاسیس «دفتر هدایت» و راهاندازی یک پایگاه اینترنتی رسمی برای این دفتر، تلاش دارد از جمله با انتشار آثار تحریف شدهی صادق هدایت مقابله کند. یکی از اقدامهای این سایت ارائهی فهرستی از کتابهای مخدوشی است که به نام آثار هدایت به بازار عرضه میشود.
مطابق اطلاعاتی که دفتر هدایت گردآورده، ابعاد تحریف نوشتههای این نویسنده باورنکردنی است. در این فهرست که در پایگاه اطلاع رسانی دفتر هدایت منتشر شده ۲۸ کتاب وجود دارد که همگی در فاصله سالهای ۸۱ تا ۸۳ انتشار یافتهاند. بنابر این گزارش در هر یک از دو کتاب «سه قطره خون» و «سگ ولگرد» ۴۱۵ مورد مغایرت با متن اصلی یافت شده. به نوشتهی سایت رسمی دفتر هدایت، آثار غیر داستانی و ترجمههای صادق هدایت نیز از این دستاندازی در امان نماندهاند. در این فهرست به چاپی از «فوائد گیاهخواری» با ۶۷ مورد و دو چاپ مختلف از «گروه محکومین»، یکی با ۶۱۶ و دیگری با ۶۶۳ مورد اختلاف با متن اصلی اشاره شده است.
هدایت از دریچه چشم دیگران
صادق هدایت ۲۸ بهمن ۱۲۸۱ در تهران به دنیا آمد و ۱۹ فروردین ۱۳۳۰ در پاریس خودکشی کرد. او که در ۲۵ سالگی نیز در همین شهر اقدام به خودکشی کرده بود در نامهای به برادرش نوشت «یک دیوانگی کردم که به خیر گذشت».
آرامگاه هدایت در، پرلاشز، گورستان معروف پاریس قرار دارد. هدایت از نوشتن دربارهی زندگی خودش اجتناب میکرد و معتقد بود این آراء دیگران در مورد اوست که اهمیت دارد. او در یکی از نامههایش مینویسد: «باید اول مراجعه به آراء عمومی آنها کرد چون اگر خودم پیشدستی بکنم مثل این است که برای جزئیات احمقانهی زندگیم قدر و قیمتی قایل شده باشم، بعلاوه خیلی از جزئیات است که همیشه انسان سعی میکند از دریچهی چشم دیگران خودش را قضاوت بکند و ازین جهت مراجعه به عقیدهی خود آنها مناسبتر خواهد بود.»
تا کنون صدها مقاله و دهها کتاب در مورد آثار، زندگی و مرگ صادق هدایت نوشته شده است. حجم این آثار نشانگر جایگاه این نویسنده «از دریچهی چشم دیگران» است. اغلب منتقدان «بوف کور» را شاهکار هدایت و سرآغاز رماننویسی فارسی میدانند. هدایت دستنویس بوفکور را در پنجاه نسخه در هند تکثیر کرد و روی آن نوشت، چاپ این کتاب در ایران ممنوع است. انتشار برخی از نوشتههای صادق هدایت مانند «توپ مروارید» و «البعثة الاسلامیه الی بلاد الافرنجیه» همیشه با مشکل روبرو بوده است. داستان دوم حکایت طنزآمیز سفر جمعی از مبلغان اسلام به «بلاد فرنگ» است.
بهزاد کشمیریپور
تحریریه: داود خدابخش
ارسال مطلب به بالاترین:
ارسال به شبکههای اجتماعی