خرد در سیاست
Tue 07 04 2009 - 6:03
سخنان اوباما در ترکیه بازتابی وسیع داشت. بسیاری از خود میپرسند که تاثیر سخنان رئیس جمهور جدید آمریکا در تحولات جهانی، در این جهان آشوب زده و پر تنش چیست؟ آیا او میتواند چهره جهان را تغییر دهد؟ نقش شخصیت در تاریخ کدام است؟ همان نقشی که بارها از سوی جامعهشناسان مورد انتقاد و بررسی قرار گرفته است؟ آیا سخنان باراک اوباما بازتاب رویاهای مردمی نیست که سالها و دهههاست امید و اعتمادشان را به سیاست از دست دادهاند؟ پاسخ این پرسشها را به نظر من میتوان در روند جهانی شدن یافت. نیک که بنگریم روند جهانی شدن دو تاریخ دارد. تاریخی رسمی و تاریخی واقعی. در واقعیت امر، روند جهانی شدن بسی پیش از اعلام رسمی و نظری آن شروع شده است. شاید لحظه آغاز جهانی شدن را نتوان با دقت تشخیص داد و با صراحت بیان کرد. اما میتوان بری از هر گونه تردیدی گفت که انقلاب در رسانهها و در ارتباطات، به این روند گسترهای جدید بخشیده است. و برای آن که بدانیم روند جهانی شدن تا چه حد پیش رفته است، کافی است مقایسهای داشته باشیم. بحران مالی کنونی را مثلا میتوان با بحران اقتصادی سالهای ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۳ مقایسه کرد. اما شدت تاثیر بحران مالی سال ۲۰۰۹ و شتاب و دامنه تاثیر آن بر دیگر نقاط جهان حکایت از میزان پیشرفت جهانی شدن دارد. این بحران به وضوح نشان داد جهانی که ما در آن زندگی میکنیم، وارد فصل جدیدی از حیات خود شده است. این جهان، جهان دیگری است و نمیتوان پدیده جهانی شدن را در تحلیلها نادیده گرفت یا کم رنگ کرد. اما میپرسید سخنان اوباما در ترکیه چه ربطی به روند جهانی شدن دارد؟ جهانی شدن بر شدت، دامنه و شتاب تاثیر یک رویداد افزوده است. خواه این رویداد، پدیده منفی مثل بحران مالی باشد، خواه پدیدهای مثبت مثل خردورزی در سیاست. جهانی که در آن زندگی میکنیم، مرزهایش کم رنگ شده است. دیگر ممکن نیست دیواری پیرامون کشوری کشید یا سیاست را پشت پرده آهنین پنهان کرد. خبر از همه جا نفوذ میکند. کمتر چیزی محلی و منطقهای میماند. بدیهی است که تاثیر کشوری قدرتمند همچون ایالات متحده آمریکا به مراتب بیشتر از کشوری کوچک است. در این جهان، تقریبا همه چیز جهانی شده است. خبر یک رویداد خیلی سریع محل وقوع آن رویداد را ترک میکند. خبر که رفت، موضوع دیگر در قاب یک موضوع محلی نمیماند. به دیگران هم میتواند مربوط شود. به نظر میرسد اوباما ویژگی جهانی شدن جهان را خیلی خوب تشخیص داده است و میداند تاثیر کلام منطقی در چنین جهانی چیست. رهبری رفته است و رهبری آمده است. اما رفتن جورج بوش و آمدن باراک اوباما تنها یک جابجایی ساده در کاخ سفید نبوده است. راهکاری مدرن و خردمندانه جایگزین راهکار سنتی اعمال قدرت شده است. سخنان اوباما، تاکید او بر خرد، میتواند بسیار پر شتاب و بسیار عمیق بر جهان تاثیر نهد. با راهکارهای سنتی نمیتوان با راهکار مدرن اوباما مقابله کرد. تکرار شعارهای پیشین دیگر کارساز نیست. اوباما توپ را به زمین حریف انداخته است. حریفی که یا باید خود تغییر کند یا تغییر میکند. دکتر جمشید فاروقی ۱۸ فروردین ۱۳۸۸ خورشید بازانتشار مطالب وبگاه برای یک ایران بدون ذکر نام و آدرس اینترنتی این وبگاه روا نیست. ارسال به شبکههای اجتماعی
 |
|