www.foroneiran.com
 |  اهداف ما  |  درباره ما  |  همکاری با ما  |  تماس با ما  | 
 |  صفحه نخست  |  سخن سردبیر  |  اخبار و گزارش‌ها  |  گفت‌وگو  |  مقاله‌ها  |  بخش فرهنگی  |  حقوق بشر  |  اقوام و اقلیت‌های دینی  | 

از آرمان مشروطه‌خواهان تا مراسم تحلیف

Thu 06 08 2009 - 7:40

image
مراسم تحلیف محمود احمد‌ی‌نژاد با سالروز صدور فرمان مشروطیت هم هنگام است. یک هم‌زمانی تامل برانگیز. دویچه وله در این رابطه گفت‌وگویی دارد با دکتر ماشاءالله آجودانی، مورخ و پژوهشگر

دویچه وله: آقای آجودانی، یکصد و سه سال از صدور فرمان مشروطیت و از فرمان تأسیس مجلس شورای ملی می‌گذرد. یکصد و سه سالی که هم عرض تاریخ دموکراسی خواهی ساکنان ایران است. از آرمان مشروطه‌خواهان آن زمان واقعیت این زمانی باقیمانده است. اگر آن آرمان را با این واقعیت بسنجیم و برآیند تلاش یک قرن مردم ایران را برای ایجاد نظم دموکراتیک به داوری بنشینیم، چه خواهیم گفت؟

آجودانی: بسیار پرسش دردآلود و غم‌انگیز و عمیقاً نگران‌کننده‌ای است. یعنی مقایسه‌ی آن خواست‌ها و بنیاد‌هایی که ملت ایران نزدیک به یک قرن پیش در زیر آسمان سیاست ایران فریاد کرد آزادیخواهی را، حق حاکمیت ملت ایران را، ایجاد دادگستری نوین را، ایجاد جامعه‌ی قانونمند و جامعه‌ی مبتنی بر رعایت حقوق ملی مردم ایران. اینها همه جزو آرمانها و خواست‌های انقلاب مشروطیت ایران بود و امروز ما شاهد توهین مستقیم به تمام دستاوردهای مشروطیت ایران هستیم. یعنی در مجلس شورای اسلامی درست در جایی که نقض حاکمیت ملت ایران در قانون اساسی همین مجلس مدون شده است. یعنی ما تنها کشور جهان هستیم که در قانون اساسی ما آشکارا حق حاکمیت ملت ما نقض شده است. در قانون اساسی جمهوری اسلامی تصریح شده است که حق حاکمیت از آن الله است. یعنی حاکمیت از آن خداست. و این حرف را از آن جهت زده‌اند که بگویند وقتی حکومت از آن خداست، در حقیقت نمایندگان خدا هستند که باید حکومت بکنند و به اصطلاح مشروعیت حکومت از آن نمایندگان خداست که در واقع همان روحانیون می‌باشند. این تعبیر را اگر دقت کنید، در واقع بعد از صد و سه سال ما درست در جایی قرار گرفته‌ایم که نقض آشکار حق حاکمیت ملی در قانون اساسی مملکت ما مدون شده است.


دویچه وله: آقای آجودانی روز دوشنبه ما شاهد تنفیذ بودیم و روز چهارشنبه شاهد تحلیف. آیا تقدم تنفیذ بر تحلیف به گونه‌ای اعتراف به تقدم ولایت بر جمهوریت در سامان ناساز حکومت جمهوری اسلامی ایران نیست؟


آجودانی: دقیقا! ببینید که تناقضات حکومت جمهوری اسلامی چقدر گل و گشاد است، ولی واقعیت همین است. وقتی تنفیذ را بر تحلیف مقدم می‌کنند، در حقیقت می‌خواهند بگویند بساط جمهوریت و همه‌ی اینها حرف مفت است، و آنچه اهمیت دارد همان قدرت تنفیذ رهبری است که در واقع نوع دیگری بازآفرینی بدترین شکل سلطنت در معنای اسلامی‌اش در کشور ما بوده است. در حقیقت همان طور که شما گفتید، نشان می‌دهد که بنیاد جمهوریت معنای آنچنانی ندارد. آنچه اهمیت دارد در حقیقت نظام ولایی است که او باید تنفیذ بکند تا آقای احمدی‌نژاد برود تحلیف بکند، قسم بخورد و بشود رییس جمهور مملکت ما. همه‌ی این اتفاقاتی که دارد می‌افتد بعد از صد و سه سال از انقلاب مشروطیت در مملکت ما دارد اتفاق می‌افتد. و این به عقیده‌ی من فاجعه است. نگاه ما از همین زاویه به تاریخ ایران نشان می‌دهد که چه اتفاقی در مملکت ما افتاد. این همه افت و خیز مردم ما داشتند، تلاش کردند، مبارزه کردند، ایجاد فرهنگ کردند، مدرسه ساختند، دانشگاه ساختند، روزنامه ساختند، مبارزه‌ی سیاسی کردند، زندان رفتند، کشته دادند، انقلاب کردند، نهضت ملی نفت را بوجود آوردند. ولی همه‌ی اینها را سرانجام می‌بینید که چگونه در دستهای سیاهی و در دام‌چاله‌ی سیاهی قرار گرفته است و روز به روز آن دستاوردهای مدنی را که جامعه‌ی ما در طی سالها یواش یواش و آرام و آهسته به دست آورد، اینجا به آسانی از دست می‌دهد و در واقع تراش می‌خورد آن مدنیت و آن اندیشه‌ی آزادیخواهی.

دویچه وله: آقای آجودانی آیا ما واقعا اکنون بار دیگر شاهد جدال مشروطه و مشروعه هستیم ؟ آیا چنین جدالی کماکان ادامه دارد؟ و اگر این طور است، تکلیف مدرنیته‌ی ایرانی، همین حقوق مدنی که شما به آن اشاره کردید، چه می‌شود؟

آجودانی: ببینید، واقعیت این است که تاریخ تکرار نمی‌شود. شرایط امروز شرایط متفاوتی است. شرایط متفاوت از این جهت است که در انقلاب مشروطه مردم ایران حقوقی نداشتند، حق حاکمیتی نداشتند، آزادی‌های مدنی نداشتند. اما بلند شدند و در جست و جوی این آزادی‌ها بپا خواستند و تا حدی حقوقی را به دست آوردند. تفاوت ما امروز این است که ما با انقلاب اسلامی آن حقوق مدنی را که در ایران به دست آورده بودیم، آزادی‌های مدنی را که به دست آورده بودیم، آنها را هم از دست دادیم. و تجاوز به حقوق مردم جنبه‌ی تدوینی پیدا کرد، جنبه‌ی قانونی پیدا کرد. آنچه امروز در ایران دارد اتفاق می‌افتد، به اعتقاد من مسئله ‌و اتفاقی است که هیچ جور قابل قیاس نیست با آنچه در انقلاب مشروطیت اتفاق افتاد.


دویچه وله: آقای آجودانی به‌عنوان آخرین پرسش. ما الان شاهد هستیم که مجددا مردم شعار الله اکبر سر داده‌اند و بار دیگر به علمای قم رجوع می‌کنند. آیا تلاشی که دارد صورت می‌گیرد برای فراتر رفتن از مدار مشر وعه با کارگرفت زبان و منطق آشنا برای حکومت است، یا تلاشی‌است برای جایگزینی مشروعه‌ی نوین بجای مشروعه‌ای که با بحران مشروعیت و اعتماد رو به‌رو شده است؟


آجودانی: ببینید، من در یک کلمه به شما بگویم که حکومت شرعی، مشروعه از نوع حکومت اسلامی‌شکست خورده است. یعنی آنچه جای خوشحالی است، این است که حکومت از نوع اسلامی دین‌مدارانه با سی سال سابقه در ایران شکست خورده است و امروز با کودتایی که در آن کرده‌اند و می‌کنند در حقیقت دارند و می‌خواهند این شکست را به نوعی جبران کنند. بنابراین اگر از این زوایه بخواهیم نگاه بکنیم به آنچه در ایران اتفاق افتاده، من فکر می‌کنم تلاش مردم ایران رنگ و بوی آزادی دیگری را دارد. امروز مردم ایران نسبت به انقلاب ۵۷ آگاهانه‌تر دارند برخورد می‌کنند.

اگر به سراغ روحانیون هم می‌روند، یا از روحانیون کمک می‌خواهند، اما به شعارهای مردم اگر نگاه بکنید، به خواست‌های مردم اگر نگاه بکنید، این خواست‌ها بیشتر جنبه‌ی مدنی و جنبه‌ی حقوقی دارد. یعنی امروز در حقیقت ما تازه داریم انقلاب مشروطه را در ایران انجام می‌دهیم. من فکر می‌کنم صد و سه سال پیش انقلاب مشروطه انجام نگرفت و اگر واقعا واقع‌بینانه بخواهیم نگاه بکنیم، با تحولاتی که امروز در ایران دارد اتفاق می‌افتد، ما داریم می‌رویم به طرف انقلاب مشروطه‌ی واقعی. ما داریم می‌رویم مشروطیت واقعی را در ایران ایجاد بکنیم. ما داریم می‌رویم حکومت قانونی واقعی را در ایران ایجاد بکنیم، با کنارزدن آنچه امروز بر سرنوشت مملکت ما حاکم است.




http://www.dw-world.de/popups/popup_printcontent/0,,4545079,00.html


درج مطالب و گزارشها در وبگاه ForOneIran به معنای پذیرش تمامی یا بخشی از مضمون آنها از سوی این دبیرخانه نیست. بل هدف از انتشار آنها دامن زدن به بحث و گفتگوست.





ارسال به شبکه‌های اجتماعی
Bookmark and Share
نظر شما:



©foroneiran.com